گروه شهرستانها: هنر«کپوبافی» برگرفته از هویت ساکنان خانههای روستایی دزفول با قدمتی بیش از ۵۰۰سال، ۳ سال قبل ثبت جهانی شد اما متاسفانه طی این مدت نه فقط حمایت از فعالان این عرصه هنری افزایش نیافته است،بلکه بسیاری از کپوبافان دزفولی با مشکلاتی مانند نبود بیمه، تسهیلات و بازار فروش مناسب دستوپنجه نرم میکنند و سهم دلالان از این افتخار جهانی، بیشتر از هنرمندانی است که آن را خلق میکنند.
«کپو» در گویش لری بهمعنای «سَر» یا «کَلِه» است و شکل گِرد محصول هم دلیل نامگذاری این دست بافته حصیری است، آنچه دوام و کیفیت این محصول را بالا میبرد کرتک یا مغز کپوست که نوعی گیاه خودرو با ساقهای بلند و نیمانند است که در برخی مناطق حاصلخیز، باتلاقی و گرمسیر در حاشیه رودخانهها و نهرهای آب با تراکم بالا میروید.
روستای پامنار واقع در شهیون دزفول خاستگاه این هنر اصیل و زیبا است و زنان بسیاری در خانههای روستایی مشغول تولید محصولاتی منحصر به فرد هستند.
دزفول با داشتن چنین صنایع دستی اصیل و با هویت در پاییز ۱۳۹۹موفق شد در فهرست ۵ شهر صنایع دستی کشور قرار گیرد و با این اقدام قابلیت دیگری به شناسنامه دزفول اضافه و سبب شد ۱۵۰۰ صنعتگر و هنرمند فعال در این رشته جایگاه و شان تازهای برای کار خود در نظر بگیرند و با دلگرمی بیشتری این هنر-صنعت را ادامه دهند.
نصب المان کپوبافی، نامگذاری برخی از خیابانها و میادین به نام کپو، اصلاح و راهاندازی کارگاههای متعدد کپوبافی و آموزش و اعطای تسهیلات، از جمله فعالیتهای قابل اشاره در ادامه روند ثبت ملی دزفول و ایجاد شرایط تازه برای کسب نشان جهانی این هنر ارزنده بود .
کپوبافان دزفول سالها برای تولید این محصول اصیل فرهنگی تلاش میکنند، ولی از کمترین امکانات، بیمه و تسهیلات بیبهرهاند و برخی مواقع محصولات تولیدی به نام دیگر شهرها به فروش میرسد و هنرمندان این شهرستان همچنان گمنام میمانند و در برخی مواقع محصول از طریق واسطه به دست مشتریان میرسد و عرق هنرمندان بدون گرفتن دستمزدی که حقشان است خشک میشود.
ضرورت فعال شدن دبیرخانه کپو
رئیس انجمن دزپارس دزفول در این باره گفت: با توجه به این که کپوی دزفول جهانی شده است باید دبیرخانه آن فعال شود چراکه فعالیت دبیرخانه کپو به توسعه پایدار شهرستان و رساندن آن به جایگاه ملی و جهانیاش کمک میکند، زیرا دزفول میتواندقطب صنایع دستی کشور باشد.محمد آذرکیش افزود: لازم است هر سال مراسم و جشنوارههایی درباره کپو در دزفول برگزار و مراکزی برای عرضه کپو در دزفول برای گردشگران برنامه ریزی شود.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول هم با اشاره به وجود حدود ۳۰۰۰ هنرصنعتگر در این شهرستان گفت: بیش از ۹۰درصد این هنرصنعتگران کپوباف هستند؛ علاوه بر فعالیت کپوبافان در کارگاههای خانگی، ۴۰تا ۵۰کارگاه کپوبافی در دزفول فعال است که هر کدام افراد زیادی را مشغول به کار کردهاند.
حمیدرضا خادم افزود: اداره میراث فرهنگی بودجهای برای ارایه تسهیلات به هنرصنعتگران ندارد و تسهیلات باید از طریق اداره کار، بنیاد علوی یا بنیاد برکت ارایه شود تا بتوان نسبت به ارایه تسهیلات اقدام کرد؛ فهرست متقاضیان تسهیلات کپوبافی در دزفول تهیه و ارسال شده است و باید منتظر زمان پرداخت ماند.
اگرچه به گفته وی محصولات کپوبافان این شهرستان در نمایشگاههای بین المللی فراوانی مانند عراق، اسپانیا، ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس عرضه شده ، ولی نیاز است فروش کپوی دزفول البته با بسته بندی مناسب به صورت جدی موردتوجه قرار گیرد تا بازار این محصولات رونق یابد .
تلاش برای برندسازی صنایع دستی دزفول
رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دزفول در ادامه با اعلام صدور بیش از ۷۵۰کارت صنعتگری برای فعالان این حوزه پس از برگزاری دوره های رایگان صنایع دستی تصریح کرد: صنایع دستی دزفول در نمایشگاهها و بازارهای بین المللی از جمله سلیمانیه عراق عرضه و تلاش شده است محصولات دزفول با برند خودشان در بازار جهانی عرضه شوند.
وی افزود: اداره میراث فرهنگی برای توسعه گردشگری صنایع دستی و حمایت از هنرمندان از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد، زیرا صادرات این محصولات ضمن ایجاد اشتغال و معرفی هنر مردم کشورمان، ارزآوری فراوانی به همراه خواهد داشت.
شما چه نظری دارید؟